O przeziębieniu i grypie

Czy warto się szczepić?

Najlepszym sposobem ustrzeżenia się przed grypą jest szczepienie profilaktyczne.

Dodatkowym zabezpieczeniem jest przestrzeganie zasad postępowania w okresie epidemii, do których należy m.in. unikanie skupisk ludzi (jak np. hipermarkety, kino, sale koncertowe), pozostawanie osób chorych w domu, częste mycie rąk, unikanie dotykania okolic oczu i nosa poza domem (ryzyko przeniesienia wirusa np. z klamek)2,4.

Dla wzmocnienia odporności zaleca się aktywność fizyczną, unikanie picia alkoholu i palenia tytoniu, odpoczynek oraz spożywanie owoców i warzyw bogatych w witaminę C, antyoksydanty, polifenole i inne substancje czynne mające korzystny wpływ na organizm9.

WHO zaleca coroczne szczepienia, przy czym skład szczepionki jest co roku odmienny – oparty o wyniki badań obecnych w danym sezonie i prognozowanych typów i podtypów wirusa grypy w różnych regionach świata. Skuteczność szczepień przeciwko grypie sięga 50-95%3. Ich celem jest zredukowanie liczby przypadków zachorowań, powikłań i zgonów. Uzyskana odporność wystarcza na okres do 6-10 miesięcy5.

Szczepienie przeciw grypie zaleca się2,5,6,7,8:

  • zdrowym dzieciom w wieku od 6 miesiąca życia (m.ż.) do 18 r.ż.
  • chorym na choroby przewlekłe: cukrzycę, astmę oskrzelową, POCHP, choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby nowotworowe
  • osobom z wrodzonymi i nabytymi zaburzeniami odporności
  • osobom > 50 r.ż.
  • kobietom planującym ciążę w najbliższym okresie (sezonie grypowym)
  • osobom mającym zawodowo kontakt z dużą liczbą ludzi - pracownikom ochrony zdrowia, szkół, handlu, transportu, kontrolerom, itp.
  • turystom podróżującym za granicę, w tym do krajów tropikalnych3

Szczepionki przeciw grypie1,3

W Polsce dopuszczone do obrotu są szczepionki inaktywowane. Można podawać je domięśniowo lub głęboko podskórnie, według schematu:

  • od 6 m.ż. do 36 m.ż. - 2 dawki po 0,25 ml, w odstępie 4 tyg. – przy podaniu po raz pierwszy w życiu, a przy kolejnym – tylko 1 dawka
  • od 3 r.ż. do 8 r.ż. - 2 dawki po 0,5 ml, w odstępie 4 tyg. przy podaniu po raz pierwszy w życiu i 1 dawka – przy kolejnym
  • powyżej 9 r.ż. - 1 dawka 0,5 ml

Pomimo udowodnionej wysokiej skuteczności szczepień, część osób nie poddaje się im, obawiając się niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). Należy zaznaczyć, że NOP po szczepieniach przeciwko grypie zwykle mają łagodny charakter i występują tylko u niewielkiego odsetka pacjentów. Do najczęściej stwierdzanych należą odczyny lokalne (jak: ból, rumień, stwardnienie, zasinienie) w miejscu podania szczepionki oraz, niekiedy, objawy ogólne (bóle mięśni, głowy, stawów, gorączka, dreszcze, złe samopoczucie; reakcje alergiczne)1,3,4.

Natomiast lista rzeczywistych przeciwwskazań do szczepienia przeciw grypie zawiera: uczulenie na białko jaja kurzego lub na antybiotyki wykorzystywane w procesie produkcji szczepionek, I trymestr ciąży, ostrą chorobę gorączkową (przeciwwskazanie czasowe)1,3,4.

Piśmiennictwo

1. Bernatowska E, Grzesiowski P: Szczepienia ochronne obowiązkowe i zalecane od A do Z. PZWL Warszawa 2013, 57-58
2. Brydak L: Prawda i mity na temat grypy. OSOZ nr 4, 2013, 30-31
3. Kotłowski A: Celowość szczepień przeciwko grypie i pneumokokom przed wyjazdami.
Materiały z II Sympozjum Szkoleniowego w ramach IV Kursu Certyfikacji Centrów Medycyny Podróży, Warszawa, 1-6
4. Makowiec-Dyrda M, Windak A, Tomasik T iwsp.: Profilaktyka i leczenie grypy. Wytyczne KLRwP, 2006. http://www.docedu.klrwp.pl/print.php?id=151. akces 29.06.2013r.
5. WHO: Influenza. http://www.who.int/influenza/vaccines/
virus/recommendations/en/ . akces 30.06.2013r.
6. Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Seasonal influenza. http://www.cdc.gov/flu/ . akces 30.06.2013r
7. GIS: Informacja Głównego Inspektora Sanitarnego dotycząca sezonu grypowego 2012/2013. www.gis.gov.pl/?go=news&id=71 . akces 30.06.2013r.
8. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie programu szczepień ochronnych na 2013r. Dz.Ust. Ministra Zdrowia z 29 października 2012 r., poz.78 http://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2012/78/akt.pdf . akces 30.06.2013r.
9. http://www.webmd.com/cold-and-flu/11-tips-prevent-cold-flu ; akces 23.07.2013r.

Dr n.med. Małgorzata Koziarska-Rościszewska

Artykuły dostępne na stronie:

O przeziębieniu i grypie Co to jest grypa AH1/N1?

Grypa jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez trzy typy wirusa.

Więcej

O przeziębieniu i grypie Leczenie grypy i przeziębienia

Generalnie na leczenie grypy składa się postępowanie objawowe i przyczynowe.

Więcej

O przeziębieniu i grypie Jak odróżnić grypę od przeziębienia

Wirusów powodujących objawy „grypopodobne” jest wiele.

Więcej

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

SCORBOLAMID ® (Salicylamidum, Acidum ascorbicum, Rutosidum)

Skład: 1 tabletka drażowana zawiera: 300mg salicylamidu, 100mg kwasu askorbowego, 5mg rutozydu.

Wskazania: Gorączka i ból związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, nerwobóle.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na salicylamid lub inne składniki leku; nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne; astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy); czynna choroba wrzodowa żałądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego; zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, moczynica, tężyczka); zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia); genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego); kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego); hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu, ciąża, karmienie piersią. Preparatu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 16 lat, poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a.

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

SCORBOLAMID Extra® (Salicylamidum, Acidum ascorbicum, Rutosidum, Zincum)

Skład: 1 tabletka powlekana zawiera: 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu, 5 mg cynku.

Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. ChPL 17.10.2016 r.

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

Scorbolamid EXTRA Hot. Skład i postać: Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej.
Każda saszetka zawiera: 300 mg salicylamidu, 300 mg kwasu askorbowego,
50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku w postaci glukonianu cynku.Żółty granulat o cytrynowym zapachu,
z widocznymi większymi aglomeratami, dopuszczalne nieliczne cząstki granulatu z ciemnymi przebarwieniami.

Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu nr 23493 wydane przez MZ. Dodatkowych informacji o leku udziela: Polpharma Biuro Handlowe Sp. z o.o., ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa; tel.: +48 22 364 61 00; faks: +48 22 364 61 02; www.polpharma.pl. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2017.07.03.

Przypisy: 1. ChPL produktu Scrobolamid EXTRA Hot 2. Mońka I, Wiechuła D. Znaczenie cynku dla organizmu ludzkiego w aspekcie suplementacji tego pierwiastka. Ann. Acad. Med. Siles. (online) 2017; 71: 314–325.