O przeziębieniu i grypie

Czym są naczynia włosowate i jaka jest ich rola w organizmie?

A co jeśliby porównać nasz cały organizm do miasta? Jeśliby porównać nasz cały organizm do miasta albo innej struktury budowanej przez nasze społeczeństwa i próbować znaleźć odpowiedniki między różnymi składowymi takiego miasta a organizmu, moglibyśmy dojść do ciekawych wniosków.

Nasz organizm ma dla przykładu straż pożarną i policję w jednym to – układ odpornościowy. Ma też sieć dobrze (z reguły) zaopatrywanych sklepów spożywczych – w postaci układu pokarmowego. Mięśnie i kości to pracownicy, dzięki którym wydawane przez burmistrza – mózg – polecenia mogą być realizowane. Ale w tym miejscu brakuje nam opisu infrastruktury, dzięki której może dochodzić do interakcji między wszystkimi „mieszkańcami” miasta. Taka infrastruktura to na przykład sieci elektryczne – u nas nerwy.
A co z ulicami, uliczkami i chodnikami? Ich charakterystyka zdecydowanie pasuje do naczyń krwionośnych.

Czym są więc naczynia włosowate?

Naczynia włosowate są to małe struktury łączące najmniejsze tętniczki i żyłki. Byłyby więc tymi najmniejszymi drogami – chodnikami i ścieżkami wydeptanymi „na trawniku” naszych tkanek. Docierają praktycznie do każdego zakątka, każdej komórki naszego ciała, a to dzięki bardzo małym rozmiarom. Naczynia włosowate są bardzo małe - mają zaledwie 7 do 15 mikrometrów średnicy. W porównaniu do nich, najmniejsze tętniczki mają 70 do 100 mikrometrów.

By wyjaśnić to obrazowo, 1 mikrometr to jedna milionowa metra, czyli jedna tysięczna milimetra. Średnia włośniczka będzie miała rozmiar sto razy mniejszy niż najmniejsza przedziałka na typowej szkolnej linijce. Kapilary, bo tak inaczej się je nazywa, mają o wiele cieńszą ścianę, zbudowaną głównie z komórek tak zwanego śródbłonka.

Kontrola ilości krwi w tkankach przez włośniczki

Funkcjonujące na styku tętnic i żył przewody mają wiele różnych funkcji i odpowiadają za wiele procesów w naszym organizmie. Ich rozszerzanie się i zwężanie kontroluje ilość krwi znajdującej się w łożysku naczyniowym. Na przykład włośniczki w skórze w czasie zimna kurczą się, by zminimalizować utraty ciepła. Naczynia, o których mówimy są małe, ale ich liczba powoduje, że mają istotny wpływ na regulację obiegu krwi.
Na skraju małych naczynek, które omawiamy, funkcjonują komórki, które współtworzą ich ściany – śródbłonek. Ciężko byłoby jednak porównać go do prostych płytek na chodniku czy pasów na drodze, ich funkcja jest o wiele bardziej złożona i zaawansowana.

Śródbłonek – komórki do zadań specjalnych

Śródbłonek produkuje i wydziela wiele substancji, które odpowiadają za regulację krzepnięcie krwi, ale też za rozszerzenie naczyń czy przyleganiu białych krwinek do ściany naczynia. Dodatkowo komórki śródbłonka mogą same kurczyć się zwiększając przepuszczalność naczynek.
Przy infekcji, ale także w wyniku innych procesów, naturalną reakcją organizmu jest stan zapalny. Zwiększa się przepuszczalność małych naczyń, co pozwala komórkom układu odpornościowego wniknąć w głąb tkanek i reagować z bakteriami i innymi drobnoustrojami. Sama cienka ściana włośniczek pozwala z większą łatwością przedostawać się bezpośrednio do tkanek. Dodatkowo biorą w tych procesach udział różne substancje zwane cytokinami. Sprawiają one, że białe krwinki zaczynają zbliżać się do ścian naczynia. Toczą się one po powierzchni by ostatecznie po reakcji z białkami obecnymi na śródbłonku przeniknąć w głąb tkanek. Tam rozpoczynają swoje działanie przeciwko drobnoustrojom.

Czym jest stan zapalny i jaka jest rola naczyń włosowatych?

Stan zapalny jest to proces, w którym organizm reaguje na uszkadzający czynnik, na przykład obecność bakterii lub uraz.

Cztery główne objawy stanu zapalnego to:

  • zaczerwienienie,
  • obrzęk, ból,
  • ocieplenie,
  • utrata funkcji.

Zaczerwienienie i ocieplenie jest wynikiem zwiększonego przepływu krwi przez naczynia krwionośne, te małe, obecne w tkankach w dużej mierze dzięki naczyniom włosowatym (ich ogromna sumaryczna powierzchnia). Obrzęk jest spowodowany zwiększoną przepuszczalnością ścian naczynia – komórki migrują do miejsca infekcji. Jak widać więc – naczynia włosowate odpowiadają w dużej mierze za współtworzenie reakcji zapalnej.

Lek. Przemysław Kapała

Artykuły dostępne na stronie:

O przeziębieniu i grypie Czy warto się szczepić?

Dla wzmocnienia odporności zaleca się aktywność fizyczną, unikanie picia alkoholu i palenia tytoniu.

Więcej

O przeziębieniu i grypie Jak odróżnić grypę od przeziębienia

Wirusów powodujących objawy „grypopodobne” jest wiele.

Więcej

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

SCORBOLAMID ® (Salicylamidum, Acidum ascorbicum, Rutosidum)

Skład: 1 tabletka drażowana zawiera: 300mg salicylamidu, 100mg kwasu askorbowego, 5mg rutozydu.

Wskazania: Gorączka i ból związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, nerwobóle.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na salicylamid lub inne składniki leku; nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne; astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy); czynna choroba wrzodowa żałądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego; zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, moczynica, tężyczka); zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia); genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego); kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego); hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu, ciąża, karmienie piersią. Preparatu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 16 lat, poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a.

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

SCORBOLAMID Extra® (Salicylamidum, Acidum ascorbicum, Rutosidum, Zincum)

Skład: 1 tabletka powlekana zawiera: 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu, 5 mg cynku.

Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. ChPL 17.10.2016 r.

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

Scorbolamid EXTRA Hot. Skład i postać: Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej.
Każda saszetka zawiera: 300 mg salicylamidu, 300 mg kwasu askorbowego,
50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku w postaci glukonianu cynku.Żółty granulat o cytrynowym zapachu,
z widocznymi większymi aglomeratami, dopuszczalne nieliczne cząstki granulatu z ciemnymi przebarwieniami.

Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu nr 23493 wydane przez MZ. Dodatkowych informacji o leku udziela: Polpharma Biuro Handlowe Sp. z o.o., ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa; tel.: +48 22 364 61 00; faks: +48 22 364 61 02; www.polpharma.pl. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2017.07.03.

Przypisy: 1. ChPL produktu Scrobolamid EXTRA Hot 2. Mońka I, Wiechuła D. Znaczenie cynku dla organizmu ludzkiego w aspekcie suplementacji tego pierwiastka. Ann. Acad. Med. Siles. (online) 2017; 71: 314–325.