4 min.

Czym są naczynia włosowate i jaka jest ich rola w organizmie?

A co jeśliby porównać nasz cały organizm do miasta? Jeśliby porównać nasz cały organizm do miasta albo innej struktury budowanej przez nasze społeczeństwa i próbować znaleźć odpowiedniki między różnymi składowymi takiego miasta a organizmu, moglibyśmy dojść do ciekawych wniosków.

Nasz organizm ma dla przykładu straż pożarną i policję w jednym to – układ odpornościowy. Ma też sieć dobrze (z reguły) zaopatrywanych sklepów spożywczych – w postaci układu pokarmowego. Mięśnie i kości to pracownicy, dzięki którym wydawane przez burmistrza – mózg – polecenia mogą być realizowane. Ale w tym miejscu brakuje nam opisu infrastruktury, dzięki której może dochodzić do interakcji między wszystkimi „mieszkańcami” miasta. Taka infrastruktura to na przykład sieci elektryczne – u nas nerwy.

A co z ulicami, uliczkami i chodnikami? Ich charakterystyka zdecydowanie pasuje do naczyń krwionośnych.

Czym są więc naczynia włosowate?

Naczynia włosowate są to małe struktury łączące najmniejsze tętniczki i żyłki. Byłyby więc tymi najmniejszymi drogami – chodnikami i ścieżkami wydeptanymi „na trawniku” naszych tkanek. Docierają praktycznie do każdego zakątka, każdej komórki naszego ciała, a to dzięki bardzo małym rozmiarom. Naczynia włosowate są bardzo małe - mają zaledwie 7 do 15 mikrometrów średnicy. W porównaniu do nich, najmniejsze tętniczki mają 70 do 100 mikrometrów.

By wyjaśnić to obrazowo, 1 mikrometr to jedna milionowa metra, czyli jedna tysięczna milimetra. Średnia włośniczka będzie miała rozmiar sto razy mniejszy niż najmniejsza przedziałka na typowej szkolnej linijce. Kapilary, bo tak inaczej się je nazywa, mają o wiele cieńszą ścianę, zbudowaną głównie z komórek tak zwanego śródbłonka.

włośniczki

Kontrola ilości krwi w tkankach przez włośniczki

Funkcjonujące na styku tętnic i żył przewody mają wiele różnych funkcji i odpowiadają za wiele procesów w naszym organizmie. Ich rozszerzanie się i zwężanie kontroluje ilość krwi znajdującej się w łożysku naczyniowym. Na przykład włośniczki w skórze w czasie zimna kurczą się, by zminimalizować utraty ciepła. Naczynia, o których mówimy są małe, ale ich liczba powoduje, że mają istotny wpływ na regulację obiegu krwi.

Na skraju małych naczynek, które omawiamy, funkcjonują komórki, które współtworzą ich ściany – śródbłonek. Ciężko byłoby jednak porównać go do prostych płytek na chodniku czy pasów na drodze, ich funkcja jest o wiele bardziej złożona i zaawansowana.

Śródbłonek – komórki do zadań specjalnych

Śródbłonek produkuje i wydziela wiele substancji, które odpowiadają za regulację krzepnięcie krwi, ale też za rozszerzenie naczyń czy przyleganiu białych krwinek do ściany naczynia. Dodatkowo komórki śródbłonka mogą same kurczyć się zwiększając przepuszczalność naczynek.

Przy infekcji, ale także w wyniku innych procesów, naturalną reakcją organizmu jest stan zapalny. Zwiększa się przepuszczalność małych naczyń, co pozwala komórkom układu odpornościowego wniknąć w głąb tkanek i reagować z bakteriami i innymi drobnoustrojami. Sama cienka ściana włośniczek pozwala z większą łatwością przedostawać się bezpośrednio do tkanek. Dodatkowo biorą w tych procesach udział różne substancje zwane cytokinami. Sprawiają one, że białe krwinki zaczynają zbliżać się do ścian naczynia. Toczą się one po powierzchni by ostatecznie po reakcji z białkami obecnymi na śródbłonku przeniknąć w głąb tkanek. Tam rozpoczynają swoje działanie przeciwko drobnoustrojom.

Czym jest stan zapalny i jaka jest rola naczyń włosowatych?

Stan zapalny jest to proces, w którym organizm reaguje na uszkadzający czynnik, na przykład obecność bakterii lub uraz.

Cztery główne objawy stanu zapalnego to:

  • zaczerwienienie,
  • obrzęk, ból,
  • ocieplenie,
  • utrata funkcji.

Zaczerwienienie i ocieplenie jest wynikiem zwiększonego przepływu krwi przez naczynia krwionośne, te małe, obecne w tkankach w dużej mierze dzięki naczyniom włosowatym (ich ogromna sumaryczna powierzchnia). Obrzęk jest spowodowany zwiększoną przepuszczalnością ścian naczynia – komórki migrują do miejsca infekcji. Jak widać więc – naczynia włosowate odpowiadają w dużej mierze za współtworzenie reakcji zapalnej.

Lek. Przemysław Kapała

Poznaj markę
Scorbolamid®

Scorbolamid

Likwiduje pierwsze objawy przeziębienia
i grypy,
a dodatkowo wzmacnia odporność

Tabletki (20 tabletek)
LEK OTC*

Scorbolamid

Teraz w ekonomicznym opakowaniu

Tabletki (40 tabletek)
LEK OTC*

Scorbolamid Extra

Działa dwutorowo – likwiduje objawy
przeziębienia i grypy
oraz pomaga
zwalczać infekcję wirusową

Tabletki (20 tabletek)
LEK OTC*

Scorbolamid Extra Hot

Bo najlepszą obroną jest atak!

Saszetki (8 saszetek)
LEK OTC*

Scorbolamid Na Gardło

Ziołowe pastylki do ssania
SUPLEMENT DIETY

Przeczytaj również

Zobacz wszystkie
2 min.

Czy aktywność fizyczna uchroni cię przed infekcją wirusową?

lek. Konrad Kokurewicz Przeczytaj
3 min.

Co to jest grypa AH1N1?

Dr n.med. Małgorzata Koziarska-Rościszewska Przeczytaj
7 min.

Przeziębienie – jak długo się rozwija?

Lek. Przemysław Kapała Przeczytaj
3 min.

Jak objawia się przeziębienie?

Lek. Przemysław Kapała Przeczytaj

*Dotyczy leków Scorbolamid, Scorbolamid Extra i Scorbolamid Extra Hot:

Skład i postać: Scorbolamid. Każda tabletka drażowana zawiera: 300 mg salicylamidu, 100 mg kwasu askorbowego, 5 mg rutozydu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: sacharoza i żółcień chinolinowa (E104). Tabletki drażowane. Okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki drażowane, barwy żółtej. Wskazania: Gorączka i ból związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, nerwobóle. Przeciwwskazania: nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą leku; nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne; astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy); czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego; zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka); zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia); genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego); kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego); hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu; ciąża; karmienie piersią. Produktu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 16 lat, poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. ChPL: 2015.07.01.

Skład i postać: Scorbolamid Extra. Każda tabletka powlekana zawiera: 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu, 5 mg cynku. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: tartrazyna (E 102), żółcień pomarańczowa FCF (E 110) oraz lecytyna sojowa (E 322). Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Produkt zawiera lecytynę sojową i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu nr 23492 wydane przez MZ. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2020.04.06.

Skład i postać: Scorbolamid EXTRA Hot. Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Każda saszetka zawiera: 300 mg salicylamidu, 300 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku w postaci glukonianu cynku. Żółty granulat o cytrynowym zapachu, z widocznymi większymi aglomeratami, dopuszczalne nieliczne cząstki granulatu z ciemnymi przebarwieniami. Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu nr 23493 wydane przez MZ. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2017.07.03.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.