O przeziębieniu i grypie

Przeziębienie – jak długo się rozwija?

Przeziębienie to prawdopodobnie najczęstsza choroba zakaźna u ludzi. Jest częstsza niż grypa czy choroby wywołane przez bakterie, co może częściowo zaskakiwać, gdyż temat zakażeń bakteryjnych czy samej grypy jest bardzo często przywoływany. Przeziębienie powodowane jest przez wiele rodzajów drobnoustrojów zwanych wirusami.      

W tym artykule zajmiemy się wyjaśnieniem, jak dochodzi do zakażenia, jak długo objawy rozwijają się i jakie sytuacje narażają nas na większe ryzyko rozwoju przeziębienia. Opisany będzie przebieg objawów samej choroby, oraz te które pojawiają się najpierw, a które dopiero po pewnym czasie. Na samym końcu powiedziane będzie, jak interpretować poszczególne objawy i kiedy warto zwrócić się o poradę do lekarza.


Opis przypadku medycznego

Weźmy sobie przykładowego pacjenta X. Będzie to młody pracownik małej firmy, nie mający czasu na zbyt dobre odżywianie z racji nienormowanego czasu pracy i licznych nadgodzin. Nie ma także, co za tym idzie, możliwości odpowiedniego wyspania się, a dodatkowy obowiązek jakim są weekendowe kursy niweczy zazwyczaj jego plan odpoczynku w dni wolne. Na domiar złego od paru miesięcy pojawiły się pewne problemy rodzinne co jest źródłem przewlekłego stresu.
Ów pan X korzysta na ogół z komunikacji miejskiej, gdyż mieszka w ścisłym centrum miasta. I tak jak co dzień rano, tak dzisiaj, lekko spóźniony do pracy, pospiesznie wstaje i biegnie, bez zjedzenia czegokolwiek, na dół nie dbając za bardzo o stosowny ubiór (przyjmijmy, że jest środek jesieni). Wybiegając z klatki schodowej na ulicę zauważa, że pada deszcz, a jest tylko w bluzie z kapturem. W mieszkaniu miał zasunięte rolety, a jeszcze wczoraj była ładna pogoda, więc wnioskował, że dziś będzie podobnie. Szybko udaje się pod wiatę przystanku, ale i tak gdzieniegdzie ma już przemoczoną koszulkę.

Jaką drogą można się przeziębić?

Przeziębiamy się, gdy do naszego ciała dostaną się wirusy wywołujące przeziębienie. Następuje to, gdy wdychamy kropelki zawieszone w powietrzu, które z oddechem wydostały się od innego człowieka (tę drogę nazywamy kropelkową) lub poprzez podanie dłoni bądź brak higieny, gdzie następnie ręce dostają się w okolice ust przenosząc tym samym bakterie (kontakt bezpośredni). Tak też stało się w tym przypadku.

Objawy przeziębienia u pacjenta X

Pierwsze objawy przeziębienia pojawiają się po jednym do dwóch dni od zarażenia. Bohater naszej opowieści przepracował spokojnie ten dzień, zdążył wrócić do domu i położył się spać. Nazajutrz rano dziwnie ciężko mu się wstawało, był nad wyraz zmęczony, do tego miał uczucie suchości w ustach i w nosie. Mimo to, jakby nigdy nic, poszedł do pracy. W trakcie przerwy zaobserwował u siebie podczas przełykania napoju uczucie delikatnego bólu gardła. Dalej ignorował objawy, ale po powrocie do domu był już mocno zmęczony, co zaskoczyło jego samego. Myślał, że kawa postawi go na nogi bo miał jeszcze coś ważnego do zrobienia. Udało mu się uporządkować myśli i zrobić to, co sobie zaplanował, ale nie mógł zasnąć, ze względu na katar, który zaczął go męczyć w późnych godzinach wieczornych. Rano mimo szczerych chęci, musiał zadzwonić do pracy by wziąć urlop na żądanie.

Objawy przeziębienia – dalsze omówienie

Często pierwszym objawem przeziębienia jest uczucie zmęczenia. Pojawiają się też inne mało charakterystyczne objawy jak "drapanie gardła". Po tej wstępnej fazie, infekcja rozwija się dalej czego symptomem jest ból gardła oraz niekiedy chrypka. Ból gardła szybko ustępuje, z reguły po kilku dniach. Przeziębienie w pełni, to kiedy do wyżej wymienionych objawów dochodzą jeszcze te najbardziej uciążliwe – kaszel i katar. Maksymalne nasilenie choroba osiąga trzeciego i czwartego dnia, po czym stopniowo ustępuje.


Przeziębienie trwa na ogół do tygodnia. Pan X zrobił bardzo dobrze, że wziął wolne. W tym czasie mógł się wychorować, zadbać o odpoczynek. Dzięki temu nie zarażał też innych osób.


Wykazano, że na przeziębienie częściej zapadają osoby młodsze, prawdopodobnie ze względu na to, że ich układ odpornościowy nie miał tyle okazji by zetknąć się z większością typów wirusów je wywołujących.


Przeziębienie – niska temperatura czy wirus?

Nazwa przeziębienie, mimo że odnosi się do ochłodzenia ciała, nie jest do końca związana z mechanizmem zachorowania; wiemy, że i tak do wystąpienia choroby konieczna jest obecność wirusa, związek z występowaniem przeziębienia u osób narażonych na niską temperaturę lub inne niekorzystne warunki pogodowe jest niejasny. Niemniej jednak wychodzenie na deszcz w samej bluzie z pewnością nie jest dobrym pomysłem i na zdrowy rozsądek – nie pomaga w zapobieganiu zachorowaniom.Inne stany organizmu, które sprzyjają infekcji o udowodnionym już wpływie to niedobór snu oraz stres. Osoby, które spały o godzinę krócej w porównaniu z osobami śpiącymi 7,5 h miały zwiększone ryzyko „złapania” infekcji wirusowej. Brzmi to dokładnie jak opis naszego pacjenta.

Postać z naszego opowiadania oprócz zapewnienia sobie odpoczynku piła też dużo płynów jest to ważne, gdyż w trakcie przeziębienia może pojawić się stan podgorączkowy, kiedy tracimy więcej wody i jesteśmy bardziej narażeni na odwodnienie.

Trzeciego dnia objawy choroby nasiliły się. Kaszel zmienił swój charakter i pan X zaczął odpluwać więcej flegmy. Z tego powodu zgłosił się do swojego lekarza rodzinnego. Ten zalecił jedynie dalszy odpoczynek oraz leki łagodzące objawy – przeciwbólowe i udrażniające śluzówkę nosa. Stan pacjenta zaczął się stopniowo poprawiać, tak że po tygodniu wrócił on do pracy, jedynie z kaszlem borykał się jeszcze przez tydzień.

Krótki komentarz:

W trakcie przeziębienia wydzielina z nosa i gardła może zmienić charakter. Z początkowo wodnistej może zrobić się bardziej gęsta i ropna. Niektóre z objawów mogą utrzymywać się dłużej, szczególnie katar i kaszel mogą trwać nawet do dwóch tygodni.

Niepokoić powinny z pewnością silne bóle głowy, wysoka gorączka, a także przedłużanie się objawów czy ich nasilenie po początkowym, kilkudniowym, łagodnym przebiegu. Należy wtedy udać się do lekarza, by ten wykluczył grypę lub infekcję bakteryjną i ocenił - czy niezbędne jest zastosowanie antybiotyku czy wystarczy działać jedynie objawowo – zmniejszać ból, działać na śluzówkę nosa oraz sprawiać by kaszel był znośny.

Przy podawaniu preparatów przeciwgorączkowych i przeciwbólowych trzeba uważać na te zawierające salicylamid – wolno je podawać u osób powyżej 16 r. ż.

Istnieją pewne sposoby ograniczenia ryzyka infekcji - należą do nich:

  • Zachowanie higieny – częste i długie mycie rąk po przebywaniu w miejscach publicznych
  • Zasłanianie ust przedramieniem (nie dłonią) w razie kaszlu
  • Dbanie o zdrową i zrównoważoną dietę
  • Odpowiedni odpoczynek
  • Komfort termiczny
  • Unikanie masowych zgromadzeń i skupisk ludzi podczas okresu zwiększonej zapadalności na przeziębienia.

Sposoby te nie dają jednak stuprocentowej gwarancji uniknięcia przeziębienia.

Lek. Przemysław Kapała

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

SCORBOLAMID ® (Salicylamidum, Acidum ascorbicum, Rutosidum)

Skład: 1 tabletka drażowana zawiera: 300mg salicylamidu, 100mg kwasu askorbowego, 5mg rutozydu.

Wskazania: Gorączka i ból związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, nerwobóle.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na salicylamid lub inne składniki leku; nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne; astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy); czynna choroba wrzodowa żałądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego; zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, moczynica, tężyczka); zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia); genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego); kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego); hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu, ciąża, karmienie piersią. Preparatu nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 16 lat, poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a.

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

SCORBOLAMID Extra® (Salicylamidum, Acidum ascorbicum, Rutosidum, Zincum)

Skład: 1 tabletka powlekana zawiera: 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu, 5 mg cynku.

Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą produktu leczniczego. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. ChPL 17.10.2016 r.

Podmiot odpowiedzialny

Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelpińska 19
83-200 Starogard Gdański

Dodatkowych informacji udziela:

POLPHARMA Biuro Handlowe Sp. z o.o.
ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa
Tel. (22) 364 61 00

Scorbolamid EXTRA Hot. Skład i postać: Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej.
Każda saszetka zawiera: 300 mg salicylamidu, 300 mg kwasu askorbowego,
50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku w postaci glukonianu cynku.Żółty granulat o cytrynowym zapachu,
z widocznymi większymi aglomeratami, dopuszczalne nieliczne cząstki granulatu z ciemnymi przebarwieniami.

Wskazania: Gorączka i objawy związane z przeziębieniem lub grypą, bóle głowy, wspomaganie odporności organizmu w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę C i cynk oraz uszczelnianie naczyń włosowatych.

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Astma z polipami nosa (wywołana lub zaostrzona przez kwas acetylosalicylowy). Czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, stany zapalne przewodu pokarmowego. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (cukrzyca, mocznica, tężyczka). Zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilia, trombocytopenia). Genetycznie uwarunkowany niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy po długotrwałym, doustnym przyjmowaniu kwasu askorbowego). Kamica nerkowa w wywiadzie (ryzyko powstawania kamieni moczowych po zastosowaniu dużych dawek kwasu askorbowego). Hemochromatoza, niedokrwistość syderoblastyczna, nadmierna ilości kwasu moczowego we krwi lub szczawianów w moczu. Ciężka niewydolność serca. Ciąża. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych. Produktu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat (poza rzadkimi chorobami, takimi jak np. choroba Kawasaki), ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu nr 23493 wydane przez MZ. Dodatkowych informacji o leku udziela: Polpharma Biuro Handlowe Sp. z o.o., ul. Bobrowiecka 6, 00-728 Warszawa; tel.: +48 22 364 61 00; faks: +48 22 364 61 02; www.polpharma.pl. Lek wydawany bez recepty. ChPL: 2017.07.03.

Przypisy: 1. ChPL produktu Scrobolamid EXTRA Hot 2. Mońka I, Wiechuła D. Znaczenie cynku dla organizmu ludzkiego w aspekcie suplementacji tego pierwiastka. Ann. Acad. Med. Siles. (online) 2017; 71: 314–325.